VOLGA SERIN

Kısa süre önce bir rüya gördüm. Rüyamda hiç gitmediğim Kore’ye gitmiş ve orayı gezmiş bir teyze vardı. Kocaman sırt çantasını açtı ve Kore’den getirdiği bir lezzeti uzattı. Bu bir reçeldi. Kavanozu havaya kaldırdım ve gün ışığına doğru tuttum. Turuncunun tüm tonları hızla akmaya başladı, elimde sıkı sıkı tuttuğum görsel bir şölen gibiydi. Öylesine akışkan ve öylesine sulu görünüyordu ki hemen bir ekmeğe sürüp yemek istedim. 

Kavanozu çevirmemle Jeju adası mandalina reçeli yazısını gördüm. Avucumun içinde sanki Kore’yi taşıyor gibi hissediyordum. Güney denizinin suları, Jeju adasının volkanik toprağının sıcağı, esen rüzgarların kokusu. Tüm bunlarla harmanlanıp büyümüş mandalinalar ufacık bir kavanozda koskoca Kore’yi taşır olmuştu. Ama rüya işte, orada bile aklıma pamuk prenses gelmiş olacak ki ‘yabancılardan aldığın şeyi yeme’ sözleri kafamda canlandı ve yiyemeden uyandım. 

‘Şimdi düşünüyorum da Pamuk prenses Koreli bir yazar tarafından yazılmış olsaydı muhtemelen onu zehirleyen bir elma değil mandalina olurdu.’

ELMA MI MANDALİNA MI?

Kore halkı bugünlerde elmanın iki katında mandalina tüketiyor.  Jeju adasında yetişen mandalinaların dünyadaki çoğu mandalinadan farklı olmasının sebebi ise son derece özel bir adada yetişiyor olması. Jeju adası volkanik bir ada ve toprağının verimi buradan geliyor. Okyanus iklimine sahip olması da meyve ve sebze yetiştiriciliği açısından oldukça doğal bir ortam sağlıyor. Güney denizindeki Jeju adası konumu nedeniyle bol bol güneşe de maruz kalıyor. Tarım açısından daha ne istenilebilir ki. Her açıdan Cennet’i andıran Jeju adası bu verimliliği sayesinde mandalina üretiminde bir marka haline gelmiş durumda.

KRALLARIN HEDİYESİ: MANDALİNA

Jeju mandalinalarının tarihi de oldukça eskiye dayanıyor. Mandalinaların Jeju Adası’na Üç Krallık Dönemi’nde geldiğine inanılıyor. Araştırdığım İngilizce yayınlanan bir kaynakta, 476 yılında Baekje Krallığının Kralı olan Minju’ya, günümüzde Jeju adası olarak bilinen ‘Tamna’ krallığından mandalina, onur hediyesi olarak takdim edildiği anlatılıyordu. Baktığımızda gerçekten şaşırtıcı çünkü kıymetli taşların, kumaşların ve daha nice nice hediyelerin olduğu bir dünyada krallar birbirine mandalina hediye ediyor. Elinizde tuttuğunuz bir mandalinanın aslında altından farksız olduğunu öğrenmek gerçekten insanı etkiliyor.

Bu kıymetli mandalinalar günümüz Kore’sinde de hediye olarak sunulmaya devam ediliyor. Düşününce gerçekten kıymetli bir hediye. Kore halkı pahalı hediyelerle değil her zaman yemeklerle birbirine saygısını ve sevgisini sunmuş bir halk. Yemek ve içki ikram kültürü de buradan geliyor. Bir Korelinin merhabası genellikle ‘Yemek yedin mi?’ olur. Altındaki derin anlamı göremeyen biri için belki de çok saygısızca gelebilecek bir hediyedir ancak bir de şuradan bakalım, mandalina C vitaminiyle dolu sağlık deposu bir meyvedir. Jeju adasının iklim ve bölge yapısı açısından oldukça avantajlı ve verimli olduğundan bahsetmiştim. Ta o zamanlarda Krala özenle seçilmiş bu meyveleri sunmak ‘Kralım uzun ve sağlıklı bir ömrünüz olsun’ demekti.  Tarihinden bahsetmeyi bitirirken dip not olarak Kore’ye giderseniz Jeju ziyaretinizde Jeju Mandalina Müzesi’ne mutlaka gitmenizi öneririm. 

Jeju Mandalinalarının Türleri

Bir rüyadan başlayan araştırmalarımın sonucunda Jeju adasının farklı amaçlar için kullanılan, farklı tatlardaki mandalina türleriyle karşılaştım. Doğal bir hazineyle dolu olan Jeju adası oldukça ilgi çekici görüntülere  sahip sulu sulu mandalinalarla doluymuş.

Hallabong

Jeju mandalinalarının arasında hem şekli hem de tadı nedeniyle en çok bilinen mandalina türüdür. Kiyomi portakalı ve Ponkon turunçgillleri arasında bir melezdir.  Kore’de oldukça popüler olan Hallabong mandalinası, şekli yüzünden oldukça akılda kalıcıdır ve adını Halla Dağı’nın zirvesine benzeyen sivri sap ucundan alır. ‘Bal kaplı portakal’ olarak da adlandırılır ve yüksek şeker içeriğine sahiptir. Kolay yenilebilir bir atıştırmalıktan ziyade süslü bir hediye olarak bilinir. Kalın kabuğu sayesinde içerisindeki suyu uzun süre korur. Bu nedenle saklanılabilirlik süresi diğer mandalinalara göre daha uzundur. Boyut olarak da bir portakalı andırır. Bu mandalina türü özellikle Kore kozmetiği (K-Beauty) alanında kullanılır. Kabuğundaki C vitamini ve içerdiği antioksidan ve hesperidin sayesinde cilde oldukça besleyici bir bakım fırsatı sunar.  

Hasat mevsimi: ARALIK – MART / OCAK SONU- ŞUBAT BAŞI

Cheonhyehyang 

Tatlı severler için oldukça popüler bir mandalina türüdür. Daha az asit ve tatlılık içerir. Asit narenciye tüketiminde zorlanmamızı ve tüketimimize ara vermek zorunda kalmamızı sağlar. Bu nedenle bolca mandalina tüketmek isteyenler için Cheonhyehyang en iyi seçimdir. Özellikle ince kabuğu sayesinde kolay soyulur ve büyüklüğü de oldukça göz doyurur. Kokusu da en az lezzeti kadar popülerdir. Koreliler kokusunun güzelliğini ‘Cennet’e ulaşan koku’ olarak adlandırır.

HASAT MEVSİMİ: OCAK-NİSAN

NOJİ 

Noji, ekinlerin yetiştirildiği doğal ve açık alanı ifade eder.  Açık alanda yetiştirildiği için Jeju’nun sert rüzgarlarına, yağmuruna ve karına maruz kalır. Ancak merak etmeyin, dış görünüşü maruz kaldığı iklim şartları nedeniyle pürüzsüz olmasa da, tadı tam aksine ekşi ve tatlının en dengeli halini barındırır. Noji mandalina türü baharın ve kışın tatlarını içerir. Soğuk bir Jeju gününde zinde kalmanızı sağlayacak bir mandalina kahramanı diyebiliriz.  Ayrıca vücudumuzdaki laktik asidi parçalayan sitrik asit ile doludur ve bu sayede laktik asidin vücutta birikmesini önler. Laktik asidin birikmesini önlemek demek, vücudumuzdaki yorgunluğa bir son demektir. 

HASAT MEVSİMİ: EKİM’DEN OCAK’A

RED HYANG

Hikayesini ve özelliklerini okuduğumda ona kırmızı anka kuşu demek istedim. Hallabong ve Noji karışımı olan Red Hyang birinci sınıf kalitede bir mandalina türü. Hallabong kadar popüler, Noji kadar dayanıklı ve sağlık dolu bir mandalina olan Red Hyang, adı gibi dikkat çekicidir. Ekşi tat sevmeyenler için en iyi tercihlerden biridir. Yüksek şeker içerir ve koyu kırmızımsı turuncuya çalan rengiyle de dikkat çeker. 

HASAT MEVSİMİ: ARALIK-MART

HWANGGEUMHYANG

Bence mandalina grubumuzun maknae’si (Korecede grubun en küçüğüne denir.) olan Hwanggeumhyang 2019 yılında üretimine başlanmış bir türdür. Hallabong ve Cheonhyehyang melezidir. Hallabong’a kıyasla daha az şeker içerir ama daha az ekşi ve daha az suludur. İnce bir kabuğa sahiptir.  Hallabong ile yaklaşık olarak aynı boyuttadır ve pürüzsüz görünüme sahip portakallara benzer.

HASAT MEVSİMİ: TEMMUZ-OCAK

Mandalina Yetiştiricilerine Devletten Destek

Jeju mandalinalarının bu kadar iyi olmasının tek nedeni elbette coğrafi şartlar değil. Kore devletinin ve Jeju adası yerel mandalina yetiştiricilerinin iş birliği bu süreçte büyük bir önem taşıyor.  Jeju adasındaki mandalina bahçeleri ve seraları gelişmiş bir çiftlik dağıtım sistemine sahip. Yerel yönetim sayesinde her gün daha da iyileşen bu sistemde çiftçilere destek büyük. Devlet politikaları sayesinde yetiştirme ve dağıtımda sürecin temizliği ve güvenliği de dikkatle inceleniyor. 

TURİSTLER İÇİN MANDALİNA TURLARI

Elbette Kore denilince akla kültürü deneyimleme fırsatları geliyor. Sadece tatma ya da görme değil aynı zamanda kendi emeğinizle deneyimleme fırsatını bizlere sunan en iyi ülkelerden biri Güney Kore. Jeju adasında bulunan mandalina bahçeleri sahipleri mandalina yetiştirmekle ve satmakla kalmamış, mandalinayı ‘topla, kokla, Jeju havasını hisset ve topraklarında dolaş’ fırsatını turistlerle buluşturmuş. Gerek Koreli turistler gerekse yabancı turistler bu turlara katılıp adadaki mandalina bahçelerinde mandalina toplama, tatma, mandalinalarla yapılan farklı lezzetleri deneyimleme ve hatta eve götürme şansına sahip oluyor.  Turların fiyatları değişiyor ama oldukça uygun olduğunu söyleyebilirim. 

Ayrıca adada ve Kore genelinde Jeju’daki mandalinalardan yapılan kozmetik ürünlerini görmek oldukça yaygındır. Şu anda Türkiye’de kozmetik satışı yapan ünlü markalarda da birçok Jeju yüz maskesi satılmaktadır. 

Jeju’nun Turuncu lezzetleri

Jeju’ya giderseniz mandalina çayı, mandalina cheesecake’i ve mandalinalı Soba noodle’ı yemeyi unutmayın. Elbette rüyama giren yaşlı teyzenin bana verdiği mandalina reçeli de en önemlisi onu almadan Jeju’dan ayrılmayın. Jeju’da deniz ya da orman havası alabileceğiniz birçok konsept kafe ve restoran mevcut. Her geçen gün yeni lezzetler ve yeni uyarlamalar da ortaya çıkıyor bu yüzden mandalina ile yapılan tüm lezzetleri buraya yazarsam yer kalmaz diye düşünüyorum 🙂

Jeju’da hasat dönemi yaklaşıyor. Jeju’ya gitme fırsatı olanlar keyifli ve mandalina dolu bir geziniz olsun!